پیدا





حافظ ، مرد برتر ادبیات ایران در همهء زمانها

درخواست حذف اطلاعات

حافظ ، مرد برتر ادبیات ایران در همهء زمانها به مناسبت بیستم مهر روز بزرگداشت حافظ گارگین فتائی کمتر خانهء ایرانی یافت می شود که در آن دیوان حافظ وجود نداشته باشد . این دیوان در منازل ایرانیان با اندازه های مختلف دیده می شود و حتی هستند خانواده هایی که چندین سایز مختلف از دیوان حافظ را در خانه و کتاب خانهء خود دارند. شعرای بزرگ و طراز اول زیادی در ایران بوده اند که حافظ هم یکی از آنها بوده است اما فرق حافظ با آنها این بوده است که آن شعرا هر کدام چندین کتاب نوشته و چندین داستان بلند را به نظم و یا نثر در آورده اند ولی حافظ تنها همین دیوان را دارد . در حالی که سایر شعرا دارای منظومه های ده هزار بیتی و یا حتی غزلیات صد هزار بیتی هستند اما حافظ با همین پانصد غزل خود توانسته موقعیتی برتر در نزد ایرانیان پیدا کند . این امر نشان می دهد که این پانصد غزل در برابر آن وار از اشعار تا چه حد قدرت مند می باشند . تنها با غزلیات حافظ فال می گیرند اما با غزلیات سایر شعرا حتی شعرای معاصر وی و یا هم سطح وی فال گرفته نمی شود که علت آن این است که در بین مردم ، دیوان حافظ خاصیت پیش گویانه پیدا کرده است. هر بیت از غزلیات حافظ دارای یک معنی ظاهری و چندین معنی باطنی است و تبعا تفاسیر مختلفی برای هر بیت این دیوان وجود دارد . کتاب های متعددی در مورد دیوان حافظ و تفسیر ات آن چه از سوی ادبا و محققین ایرانی و چه خارجی نگاشته شده اندو مبحثی نیز تحت عنوان حافظ شناسی وجود دارد . سرایندگان شعر نو نیز به اتفاق ، حافظ را بهترین شاعر دوران کهن دانشته اند به گفته نیما یوشیج ما ناظم یعنی شعرایی که نظم سروده اند زیاد داشته ایم اما شاعر به معنای واقعی کم داشته ایم که بهترین نمونه ء آن حافظ است. پپروان ادیان مختلف و حتی فلسفه های گوناگون می توانند هر کدام چندین بیت بیابند که به آئین و یا مکتبشان نزدیک است از بودا و یت گرفته تا و هندو و زرتشت. همه از حافظ خوششان می اید و به آن علاقه مندند زیرا هیچ گاه اشعارش در عین لطافت کهنه نشده و همیشه جا برای تفاسیر مختلف هر شخص و هر گروه با دید خودش وجود داشته است . حافظ نه تنها تاثیر عمیق بر ادبیات ایران گذاشته به نحوی که احمد شاملو بسیاری از اشعارش را عامدانه یه سبک حافظ می نوشت بلکه بر ادیبات جهانی نیز موثر افتاده است که این تاثیر حاصل زحمات گوته ، بزرگ ترین شاعر و نویسنده آلمانی و به خاطر ترجمه دیوان وی به آلمانی بوده است. گوته در سن شصت و پنج سالگی با وجود خلق آثار برتر در ادبیات المان وقتی دیوان حافظ را خواند گفت من در برابر عظمت این اثر نابود خواهم شد برای همین سعی کرد اثری همپای حافظ بسراید وی خود می گوید که سی غزل به سبک حافظ در زبان آلمانی خلق نموده و دیوان شرقی – غربی خود را با الهام از حافظ نوشته است. گوته عاشق دختری بود به نام ماریانا که به تقلید از حافظ که نام معشوق خود را زلبخا نهاده بود در اشعارش به وی زلیخا می گوید. حافظ هیچ گاه از شیراز بیرون نرفت البته گفته می شود که کودکی داشته که در طفولیت فوت کرده است . اشعار حافظ بسیار شیرین و دلنشین و در عین حال دارای معانی ظریف و عمیق و چندگانه است و همین امر بر غنا و زیبایی اشعار وی می افزاید. اشعار گوته در وصف حافظ . خود را با تو برابر گرفتن، حافظا راستی که دیوانگی است! کشتی یی پُر شتاب و وشان به پهنهٔ پُر موج دریا در می آید، و مغرور و دلیر به دلِ خیزاب ها می زند. آن و دمی است که اقیانوس درهم اش بشکند. ولی این تخته بند پوده همچنان به پیش می راند. در غزل های سبک خیز و تندآهنگِ تو خنکای سیال دریا است، و فورانِ کوه وار آتش نیز. و گدازه ها مرا در خود غرق می کنند. با این همه خیالی نیز درونم را می آکند و شجاعت ام می بخشد. مگر نه آن که من نیز در سرزمینِ خورشیدزیسته و عشق ورزیده ام باشد اگر این دنیا در هم شکند حافظ، از شور به هم چشمی تو می بالم در بد و خوب شریکیم و وفادار و سهیم توأمانیم و ز یک گوهر و همزاد همیم چون تو خواهم ره دل پویم و نوشم می ناب هم کنم ف بر این زندگی شعر و شو کنون با شرر آتش خود نغمه سرا! گر چه پیری، دل پرشور و جوانیست ترا نیچه و حافظ یکی دیگر از شاعران و فیلسوفان نام آور آلمان، نیچه، نیز در دیوان «اندرزها و حکمت ها»، یکی از شعرهای خود را با نام «به حافظ (آوای نوشانوش، پرسش یک آبنوش)» به او تقدیم کرده است: میخانه ای که تو برای خویش پی افکنده ای فراخ تر از هر خانه ای است جهان از سر کشیدن می یی که تو در اندرون آن می اندازی ،ناتوان است. پرنده ای، که روزگاری ققنوس بود در ضیافت توست موشی که کوهی را بزاد خود گویا تویی تو همه ای، تو هیچی میخانه ای، می یی ققنوسی، کوهی و موشی، در خود فرو می روی ابدی،ا ز خود می پروازی ابدی، رخشندگی همهٔ ژرفاها، و مستی همهٔ مستانی- تو و ؟ ابراهیم امین الشور المصری حافظ اگرچه به هیچ کشور عربی سفر نکرد، اما پژوهشگران عرب تحقیقات و مطالعات قابل توجهی در زمینه حافظ شناسی داشتند. اولین پژوهشگر عربی که کتاب درباره حافظ نوشت ابراهیم امین الشور المصری بود که کت به نام حافظ ال شاعر الغناء والغزل فی ایران نگاشت و در آن به حافظ، شه های حافظ و شعرهای او پرداخت. الشواربی همچنین شعر یوسف گمگشته باز آید به کنعان را به عربی ترجمه کرد. یوسف المفقود فی اوطانه لا تحزنن عائدٌ یوماً الى کنعانهِ لاتحزنن بیت الاحزان تراهُ عن قریب روضةً یضحک الورد على بنیانه لا تحزنن هذه الافلاک إن دارت على غیر المنى لایدومُ الدهرُ فی حدثانه لا تحزنن لست تدری الغیب فی أسراره لا تیأسنْ کم وراء الستر من أفنانهِ لا تحزنن یا فؤادی إن یسلْ بال ِ طوفانُ الفنا فلکُ نوح لکَ فی طوفانه لا تحزنن منزلٌ جدّ مخوف ومرادٌ شاحط ٌ لم یدم فجّ على رکبانه لا تحزنن (حافظ) ما دمتَ بالفقر ولیلٌ مظلمٌ فی دعاء الله أو قرآنه لا تحزنن[۲۲